Posrědkowanje serbšćiny w pěstowarnjach

 

 

W cyłkownje 38 dźěćacych dnjowych přebywanišćach Hornjeje a Delnjeje Łužicy kubłaja so dźěći w serbskej rěči. Tute kubłanišća su w 21 wšelakich nošerstwach. Su to komunalni nošerjo runje tak kaž nošerjo swobodneje młodźinskeje pomocy.

Přehlady:

Rěčny centrum WITAJ přewodźa, podpěruje a spěchuje serbskorěčne kubłanje w pěstowarnjach, na př. přez

Wjetši dźěl dźěći, kiž so w pěstowarnjach Hornjeje a Delnjej Łužicy  w delnjo- abo hornjoserbšćinje kubłaja, pochadźa z němskorěčnych swójbow. W kónčinje mjez Wotrowom, Radworjom a Kulowom w Hornjej Łužicy wobknježi něhdźe połojca wšěch pěstowarskich dźěći serbšćinu w maćernorěčnej kwaliće.
 
W Hornjej Łužicy staraja so wo dźěći serbskich skupin nimale bjezwuwzaćnje serbske maćernorěčne kubłarki. W Delnjej Łužicy a zdźěla tež w Slepjanskim regionje su sej kubłarki serbskorěčne znajomosće zwjetša w intensiwnych rěčnych kursach přiswojili.
 
 
Posrědkowanje serbšćiny rozeznawa so w jednotliwych pěstowarnjach po nałožowanych metodach, wobjimje a intensiće.
 

Metody a formy serbskorěčneho kubłanja w pěstowarnjach
 

Poskitkowy model

Pěstowarskim dźěćom z němskorěčnych swójbow poskićuje so tydźensce "serbska hodźinka". W tutej zeznaja serbske nałožki a wuknu jednotliwe serbske słowa, spěwy a reje.

pěstowarni w Brětni, Budyšinje a Wuricach

Dźěći, kotrež w šuli serbsce wuknu, dóstanu w horće wot serbskorěčneje kubłarki pomoc při zhotowjenju (serbskorěčnych) domjacych nadawkow. Tež serbska kultura so pěstuje.

dźěćace dnjowe přebywanišća w Slepom, Trjebinje a Wojerecach
 

Bilingualne posrědkowanje rěče

Kubłarka rěči ze wšěmi dźěćimi w dwěmaj rěčomaj – serbsce a němsce. Při tym rozsudźuje pěstowarnja respektiwnje kubłarka wo wobjimje kóždeje nałožowaneje rěče. Zrozumjenje serbšćiny podpěruje so z pomocu mimiki, gestiki a pedagogiskich srědkow, zdźěla tež přez přełožowanje serbšćiny do němčiny.

pěstowarnje w Brětni, Budyšinje, Kulowje, Njebjelčicach, Pančicach-Kukowje, Radworju, Sulšecach, Worklecach
 

Metoda imersije – model WITAJ

Metoda imersije je najintensiwniša forma posrědkowanja rěče. Cyły pěstowarski wotběh wotměwa so ze stron kubłarki serbskorěčnje – a to pak we wšěch skupinach wotpowědnjeje pěstowarnje (dospołna imersija) abo w jednotliwych skupinach (dźělna/parcielna imersija). Zasadnje płaći princip „jedna wosoba – jedna rěč“, w kontakće z dźěćimi kubłarka mjez rěčemi njeměnja. Wězo so při serbskorěčnym kubłanju wšitke žadane wobsahi braniborskeho a sakskeho kubłanskeho plana spjelnjeja – jenož z tym rozdźělom, zo so to w serbšćinje stawa.

Zo bychu přewažnje z němskorěčnych swójbow pochadźace dźěći serbšćinu bjez přełožowanja do němčiny lóšo zrozumili, nałožuja kubłarki wědomje jednoru serbšćinu a wospjetuja to prajene husćišo, tež z druhimi słowami. Nimo toho zesylnjeja swoje wuprajenja přez mimiku a gestiku. Wosebje přez stajnje so wospjetowacy rytmus wšědneho dnja w pěstowarnjach a (přewažnje) skupinsku starobnu měšanosć  maja do WITAJ-skupiny runje hakle přiwzate dźěći najlěpše wuměnjenja, zo bychu so w nowym rěčnym wobswěće spěšnje zažiwili.

Po wjacelětnym kubłanju we WITAJ-skupinje zrozumja dźěći swoju serbsce rěčacu kubłarku dosć derje a zamóža słowa, słowne skupiny a rěčne wobroty prawje nałožować.

Tu namakaće krótkofilm k projektej WITAJ: WITAJ-film

Dospołna imersija:
pěstowarnje w Choćebuzu, Chrósćicach, Malešecach, Němcach, Ralbicach, Rownom, Wotrowje, Žylowje
Parcielna (dźělna) imersija:
pěstowarnje w Budyšinje, Bórkowach, Bukecach, Čornym Chołmcu, (Ćisku), Hochozy, na Horach, w Janšojcach, Kulowje, Myšecach, Njeswačidle, Nowej Niwje, Nowym Měsće, Pančicach-Kukowje, Radworju, Rakecach, Strjažowje, Wětošowje

 


Zakonski pozadk

Serbskorěčne kubłanje w dźěćacych dnjowych přebywanišćach a specifiske spěchowanja su zakonsce zakótwjene

 

Dalše informacije

Dalše informacije k serbskorěčnemu kubłanju w pěstowarnjach – hlej pod:

 


Poradźowanja za staršich

Za staršich, kotřiž sej za swoje dźěći serbskorěčne kubłanje přeja, poskićuje Rěčny centrum WITAJ w Budyšinje poradźowanske rozmołwy – a to w Serbskej kulturnej informaciji na Póštowym naměsće 2:

póndźelu 10:00–15:00 hodź.
wutoru 10:00–15:00 hodź.
srjedu 10:00–15:00 hodź.
štwórtk 10:00–17:00 hodź.
pjatk 10:00–15:00 hodź. kaž tež po dorěčenju.

Abo zazwońće na nas pod telefoniskim čisłom 03591 / 550 400.