Posrědkowanje serbšćiny w šulach Swobodneho stata Sakska

 

Wotpowědnje § 2 Sakskeho šulskeho zakonja poskićuje so serbšćina w šulach serbskeho sydlenskeho ruma
-          jako wuwučowanska rěč (w statusu maćeršćina resp. druha rěč) a / abo
-          jako wuwučowanski srědk (w statusu cuza rěč).
We wšitkich sakskich šulach maja so zakładne znajomosće wo stawiznach a kulturje Serbow posrědkować.

Na 19 zakładnych šulach, 7 wyšich šulach a na 3 gymnazijach so serbsce wuwučuje.

 


Serbšćina jako wuwučowanska rěč
 
Serbšćina posrědkuje so najwuspěšnišo w šulach, kotrež po 2plus - šulski typ přesahowacym koncepće dwurěčna serbsko-němska šula dźěłaja.
 
We wobłuku zakładneje šule je so koncept 2plus ze šulskim lětom 2001/2002 na serbskich zakładnych šulach w Budyšinje, Chrósćicach, Pančicach-Kukowje, Radworju, Ralbicach a Worklecach zawjedł. Na zakładnymaj šulomaj w Slepom a Wojerecach dźěłaja w kóždym lětniku jednotliwe skupiny resp. rjadownje po mjenowanym koncepće. Na zakładnymaj šulomaj w Barće a Kulowje realizujetej so wosebitej šulskej projektaj k profilowanju šule z wusměrjenjom na přiměrjenje ke konceptej 2plus.  
 
 Po koncepće 2plus
  • alfabetizuja so šulerjo w zasadźe w swojej maćeršćinje, při čimž starši rozsudźa, wo kotru rěč so jedna,
  • wotměwa so alfabetizowanje w druhej rěči paralelnje k prěnjej, tak zo šulerjo wobaj alfabetaj hłownje w běhu 1. lětnika nawuknu,
  • předmjety serbšćina, němčina a wěcna wučba so jako maćernorěčna wučba w serbšćinje resp. w němčinje w formje skupinskeje wučby podawaja
  • kóžda šula w swójskej pedgogiskej zamołwitosći rjaduje, kak so konkretne rozdźělenje wučbnych hodźin w serbšćinje / w němčinje realizuje
  • wuwučuja so maćernorěčni serbscy šulerjo tež w dalšich předmjetach serbsce, wšitkim dalšim šulerjam posrědkuje so tuta wučba bilingualnje. 
 

We wobłuku srjedźneje šule a gymnazija dźěłaja serbske wyše šule w Budyšinje, Radworju, Ralbicach a Worklecy kaž tež Serbski gymnazij Budyšin tohorunja po koncepće 2plus.

Po koncepće 2plus wuwučuje so na serbskich wyšich šulach a na Serbskim gymnaziju
  • nimo wučby serbšćiny w dalšich třoch předmjetach serbsce a
  • w dalšich wuzwolenych předmjetach w modulach bilingualnje.

Wo kotre předmjety so při tym jedna, rozsudźi kóžda šula w swójskej pedagogiskej zamołwitosći.

 
Po koncepće 2plus
  • wotměwa so šulske žiwjenje we wšěch šulskich družinach přewažnje serbsce,
  • poskićuja kubłanišća šulerjam optimalne móžnosće k nałožowanju serbšćiny,
  • zasadźuje so nimale bjezwuwzaćnje serbsko-maćernorěčny pedagogiski personal.

Šule, kotrež po koncepće 2plus dźěłaja, su wšitkim dźěćom wotewrjene, kotrychž starši sej wopyt tutoho kubłanišća přeja a so z wotpowědnymi zaměrami šule identifikuja.

Wot 2002 do 2010 přewjedźe so ewaluacija koncepcije wot wědomostnikow uniwersitow w Hamburgu a Kölnje w nadawku Sakskeho statneho ministerstwa za kultus. Wuslědki ewaluacije w zakładnych šulach a w sekundarnym schodźenku I zadźěłaja so tuchwilu do koncepcije, kotraž ma so Sakskemu krajnemu sejmej k schwalenju předpołožić. 
 


Serbšćina jako wuwučowanski předmjet (w statusu cuza rěč)
 
Na wšelakich zakładnych a wyšich šulach kaž tež na dwěmaj gymnazijomaj serbskeho sydlenskeho ruma Sakskeje poskićuje so serbšćina jako cuza rěč (hlej karta).
 

Na šulach ze serbšćinu w statusu cuzeje rěče wuwučuje so w 1. lětniku jedna hodźina serbšćiny, wot 2. do 4. lětnika su to tři hodźiny serbšćiny.